आमच्या विषयी

                                                      आमच्या विषयी
मराठी १ नंबर बातम्या (www.marathi1numberbatmya.in) या आमच्या न्यूज़ वेबसाइट द्वारे दिवसभरातील घडामोडी प्रकाशित केल्या जातात. देश विदेशातील बातम्या, क्रीडा, नाटक आणि सिने सृष्टीतील ताज्या घाडामोडी सोबत कामगार विश्वातील बातम्या प्रकाशित केल्या जातात. तसेच विविध क्षेत्रातील जानकारांचे लेख ही प्रकाशित केले जातात.

This website follows the DNPA’s code of conduct


DNPA POLICY

डिजिटल न्यूज वेबसाइट्ससाठी आचारसंहिता

डिजिटल न्यूज पब्लिशर्स असोसिएशनने स्वेच्छेने आपल्या सदस्यांसाठी आचारसंहिता तयार केली आहे. डिजिटल न्यूज प्रकाशित करत असताना संविधानाच्या अनुच्छेद १९ (१) (ए) मध्ये नमूद स्वांतत्र्य अबाधित राखताना पत्रकारितेचे उच्च मानदंड कायम राहतील, याची दक्षता बाळगून ही आचारसंहिता तयार करण्यात आली आहे. त्यासोबतच बातम्या संकलित करण्याची प्रक्रिया आणि त्या प्रसिद्ध करण्याची प्रक्रिया विनाअडथळा निरंतर सुरू राहावी, याची खबरदारीही घेण्यात आली आहे.

डिजिटल बातम्या प्रसिद्ध करत असताना त्यात उच्च दर्जा, नैतिकता आणि उत्तम कार्यप्रणाली राखली जावी, हा आचारसंहितेचा प्रमुख उद्देश आहे. या माध्यमातून प्रकाशकांच्या दैनिक संचालनात हस्तक्षेप करण्याचा कोणताही प्रयत्न नसून प्रकाशकांना त्यांचे संपादकीय आणि मजकुराबाबतचे संपूर्ण स्वातंत्र्य असेल. या आचारसंहितेने त्यावर कोणतेही बंधन येणार नाही.

आचारसंहितेचा मूळ उद्देश डिजिटल प्रकाशनांचा दर्जा राखण्यासोबतच पत्रकार, न्यूज एजन्सी आणि प्रकाशकांचे स्वातंत्र्य अबाधित राखणे हा आहे.

१. डिजिटल न्यूज वेबसाइट्स संविधानासह देशातील सर्व नियमांचे पालन करतात. ज्यात ३० पेक्षा जास्त कायद्यांचा समावेश आहे. मीडियाशी संबंधित हे कायदे आहेत. त्यासोबतच भारतीय दंड विधान, सीआरपीसी तथा माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम २००० मधील तरतुदींचे, जिथे लागू असतील तिथे पालन केले जात आहे.

२. डिजिटल वेबसाइट्स पत्रकारितेत नैतिकता आणि कार्यप्रणाली बाबत असलेल्या स्वीकृत मापदंडांचेही दृढपणाने पालन केले जाते आणि व्यावसायिक आचरणाच्या अनुषंगाने अत्युच्च दर्जा राखला जातो. यात स्व-नियामक नैतिकतेचे विविध स्तर आहेत. ज्यांचे न्यूजरूममधील पत्रकार आणि संपादकांच्या स्तरावर अत्यंत काटेकोरपणे पालन केले जाते.

३. अचूकता, पारदर्शकता आणि निष्पक्षता: सदस्यांनी चुकीची, निराधार आणि विकृत सामग्री प्रकाशित होणार नाही याची दक्षता बाळगली पाहिजे. प्रकाशनपूर्व सत्यता पडताळणी बंधनकारक असली पाहिजे. मानहानी टाळायला हवी. लागू असलेले कायदा आणि नियमांचे पालन अनिवार्य आहे.

४. उत्तराचा अधिकार:

अ. बातमी वा लेखात ज्या वक्तीवर वा पक्षावर आरोप करण्यात आला आहे, त्या संबंधिताची त्या विषयावर टिपण्णी वा म्हणणे याचा मजकुरात समावेश करणे आवश्यक आहे. जर तसे केले नसेल आणि ती व्यक्ती किंवा पक्षाची प्रतिक्रिया नंतर उपलब्ध झाली तर तेव्हा ती सदर मजकुरात अंतर्भूत केली गेली पाहिजे.

ब. जर बातमीत काही डेव्हलपमेंट्स असतील आणि ती व्यक्ती किंवा पक्ष यांनी बातमी अपडेट करण्याची विनंती केली असेल तर योग्यप्रकारे त्याची पूर्तता करणे अपेक्षित आहे. बातमी अपडेट केल्यास ती तारीख बातमीत दिसली पाहिजे.

५. मजकूर हटवणे, डीलिट करणे आणि संपादित करणे:

जर बातमीत किंवा लेखात चुकीची वा अपूर्ण माहिती आढळली आणि संबंधित व्यक्ती वा पक्षाने आपली ओळख आणि माहिती उपलब्ध करून दिली व आवश्यक असलेले दस्तावेज वा सामग्री पुरवली तर बातमी वा लेखाचा संबंधित भाग संपादित केला गेला पाहिजे व चुकीचा मजकूर हटवला गेला पाहिजे.

जर संपूर्ण बातमी वा लेख चुकीचा असल्याचे निष्पन्न झाले तर तो लेख वा बातमी हटवली गेली पाहिजे.

६. बौद्धिक संपदा अधिकारांचा सन्मान राखा

अ. माहिती, मजकूर, फोटो, योजना, रेखाचित्र, व्यंगचित्र आदीबाबत कॉपीराइटचा सन्मान केला गेला पाहिजे. जर कॉपीराइट असलेली सामग्री वापरली जात असेल तर त्यासाठी पूर्वपरवानगी घेण्याची आवश्यकता आहे आणि प्रकाशनाच्या नैतिक आणि स्वामित्व अधिकारांचे पालन केले गेले पाहिजे.

ब. जर परवानगीसाठी शुल्क किंवा रॉयल्टी अदा करायची असेल तर त्याची पूर्तता केली गेली पाहिजे.

क. थर्ड पार्टीचा ट्रेडमार्क आणि सर्व्हिस मार्क परवानगीशिवाय वा जोपर्यंत त्याची आवश्यकता भासत नाही तोपर्यंत वापरला जाऊ नये.

ड. बौद्धिक संपदेच्या अधिकाराचे उल्लंघन झाल्याच्या प्रकरणात एखादी विनंती आल्यास वा आवश्यक दस्तावेजाच्या माध्यमातून पुष्टी झाल्यास संबंधित सामग्री संपादित केली गेली पाहिजे वा हटवली गेली पाहिजे वा आवश्यकता असेल तर नष्ट केली गेली पाहिजे.

७. सनसनाटी प्रकरणं आणि गुन्ह्यांचे वार्तांकन करत असताना फार सतर्कता बाळगली गेली पाहिजे. दोष सिद्ध होईपर्यंत निर्दोष मानले जाण्याचा जो अधिकार असतो त्याचे संरक्षण केले गेले पाहिजे. पुरावे, साक्षीदार आणि साक्षीदाराचे वर्तन, आरोपी आणि पीडित यांबाबत अंदाज बांधणे वा अनावश्यक टिपण्णी करणे टाळले पाहिजे. अशाप्रकारचे वार्तांकन तथ्य आणि निष्पक्षता यांच्यावर आधारित असलं पाहिजे.

८. लैंगिक शोषण, बाल शोषण, बलात्कार, ज्या प्रकरणात आरोपी अल्पवयीन आहे, वैवाहिक, दंगल, जातीय वाद/तणाव, तलाक आणि अटक प्रकरण, दत्तक प्रकरण, लैंगिक अत्याचार याबाबत घटनास्थळी वार्तांकन करत असताना विशेष खबरदारी आणि सतर्कता बाळगली गेली पाहिजे.

माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम २००० चे कलम ६७, ६७ अ आणि ६७ ब जिथे लागू असतील तिथे विशेष खबरदारी बाळगली गेली पाहिजे. या नियमांतर्गत अश्लील सामग्री, मुलांबाबत अश्लील सामग्री, अन्य अश्लील सामग्री इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात प्रकाशित करणे आणि त्याचे प्रसारण करणे यासाठी दंडाची तरतूद आहे.

९. तक्रार निवारण यंत्रणा

माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम २००० अन्वये निश्चित करण्यात आलेली आणि तयार करण्यात आलेली तक्रार निवारण यंत्रणा याचे सर्व सदस्यांनी पालन करावे तसेच आयटी अधिनियम २००० मधील कलम ७९ नुसार उत्तरदायित्व आणि सुरक्षित स्व-संरक्षणाबाबत सतर्क राहावे. यासाठी आवश्यकता असेल तर तंत्रज्ञान (केंद्रीय दिशानिर्देश) नियम २०११ च्या अंतर्गत एक तक्रार निवारण अधिकारीही नियुक्त केला जाऊ शकतो. ज्या अधिकाऱ्याचे संपर्कासाठीचे विवरण वेबसाइटवर प्रसिद्ध करण्यात यावे. ज्या व्यक्तीची तक्रार असेल त्याच्या तक्रारीवर ३६ तासांच्या आत कार्यवाही करावी आणि तक्रार प्राप्त झाल्याच्या तारखेपासून एक महिन्याच्या आत या तक्रारीचे निवारण करावे.

१०. प्रशिक्षण आणि जागरूकता कार्यक्रम

संपादकीय सहकऱ्यांसाठी एका निश्चित कालावधीत प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन केले गेले पाहिजे. ज्यात भारताच्या संविधानासह जे ३० पेक्षा अधिक कायदे मीडियासाठी बनवण्यात आले आहेत त्यांची माहिती दिली गेली पाहिजे. त्यात प्रामुख्याने महिलांचं अशोभनीय प्रदर्शन (प्रतिबंधक) अधिनियम, कॉपीराइट अधिनियम, माहितीचा अधिकार अधिनियम, भारतीय दंड विधानातील प्रासंगिक तरतुदी आणि सीआरपीसी, नागरिक आणि गुन्हेगारी स्वरूपाची मानहानी, आयपीआर, किशोर न्याय, पोक्सो, बलात्कार आणि विनयभंग याच्या वार्तांकनाशी संबंधित प्रासंगिक तरतुदी, अत्याचार, जाती वा लैंगिकतेशी संबंधित गुन्हे, कौटुंबिक हिंसाचार आदीबाबत घटनास्थळी वार्तांकन करण्यासाठी जे नियम आहेत त्याबाबत सर्वांना अवगत करावे.

- पीडितांचे नाव आणि तपशील, पीडितांची ओळख, आरोपीची तपशीलवार माहिती, अल्पवयीनाची ओळख, घटनास्थळाचा उल्लेख करण्यास सक्तीने मनाई केली गेली पाहिजे.

- पीडितांचे फोटो, त्यांचे निवासस्थान, घटनास्थळ आदींचा वापर केला जाऊ नये.

- जातीय वा धार्मिक प्रकरणाशी संबंधित वार्तांकन करत असताना विशेष खबरदारी घेतली गेली पाहिजे. अशा बातम्या वा माहिती याची सत्यता पडताळणी झाल्यानंतरच ते योग्य पद्धतीने प्रसिद्ध केले गेले पाहिजे. नेमकं तथ्य काय आहे, याचा अत्यंत जबाबदारीने आणि संयमाने शोध घेतला पाहिजे. आपल्या बातमीने जातीय सलोखा बिघडणार नाही, तणाव निर्माण होणार नाही, याची खातरजमा करूनच अशा बातम्या प्रसिद्ध केल्या गेल्या पाहिजेत. आपली बातमी जातीय सलोखा, एकता आणि शांतता याला प्रोत्साहन देणारी असली पाहिजे.

- न्यायालयीन आणि न्यायिक प्रकरणांचे वार्तांकन करत असताना विशेष खबरदारी घेण्याची आवश्यकता आहे. विधान विशेषाधिकार आणि न्यायिक प्रकरणांबाबत आपल्या संपादकीय सहकाऱ्यांमध्ये जागरूकता वाढवली गेली पाहिजे. न्यायालयातील सुनावणी, न्यायालयीन प्रकरणांचे योग्य वार्तांकन कसे करावे, याबाबत त्यांना सजग केले गेले पाहिजे. पीडित वा आरोपी स्वत:ची बाजू मांडेपर्यंत त्यांची बातमीच करू नये, असे निश्चित केले जावे.

- गोपनीयतेचा सन्मान केला गेला पाहिजे. प्रामुख्याने जे सार्वजनिक जीवनात नाहीत त्यांच्याबाबतीत हे पाळले गेले पाहिजे.

टिप्पणी पोस्ट करा

[facebook][blogger]

संपर्क फॉर्म

नाव

ईमेल *

मेसेज *

Blogger द्वारा समर्थित.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget